Beeld van Sint Nicolaas

Natuurlijk mag de patroonheilige van de kerk niet ontbreken in Ons’ Lieve Heer op Solder. Sint Nicolaas is drievoudig aanwezig: op het schilderij in de Daghkamer, impliciet in het schilderij in de Sael dat aan zijn feest gewijd is. En vooral in de robuuste vorm van dit beeld. De mijter van de heilige is wat kleiner dan we van het Sinterklaasjournaal gewend zijn, maar de staf is dezelfde. Het gebaar dat Sint Nicolaas met zijn rechterhand maakt kan zowel als een zegening als een vermaning worden opgevat. Maar wat heeft hij in zijn linkerhand? Het rode boek zal misschien de Bijbel zijn. En wat ligt erop? Vruchten? Oorspronkelijk zijn het drie zakjes goud die de heilige bij een arme familie door het raam gooide om de drie dochters een bruidsschat te geven. Er wordt gezegd dat de zakjes in de schoenen terecht kwamen die voor de haard te drogen stonden, waarmee meteen het strooigoed en het schoen-zetten verklaard zijnis. En denk eens aan de chocolademunten!

Al deze Sinterklaastradities zijn terug te voeren op de legende van de goedgemikte goudzakjes. Als de legendes wat meer op de achtergrond raken, worden de geldbaaltjes ook wel als broodjes, sinaasappels of mandarijnen geïnterpreteerd. Dat laatste maakt het aannemelijk dat Sinterklaas uit Spanje komt. Er zijn nog meer Sint Nicolaas-legendes in omloop. Bijvoorbeeld het verhaal van drie studenten die worden vermoord door een herbergier waarna hij hun lichamen in een vat met pekel stopt. Als Sint Nicolaas enige tijd later dezelfde herberg bezoekt, droomt hij van de misdaad en weet hij de studenten weer tot leven te wekken.

Sinterklaas bestaat natuurlijk nog altijd, maar heeft Sint Nicolaas ook daadwerkelijk geleefd? Zeker wel. Waarschijnlijk werd hij in 280 geboren in Lycië in Klein-Azië (nu Turkije). In de vierde eeuw werd hij tot bisschop benoemd van de provinciehoofdplaats Myra en later heilig verklaard op grond van zijn goede werken. Vanaf de 9e eeuw komt Sint Nicolaas voor in verschillende vitae, heiligenlevens. Daarin staan ook mooie verhalen over zijn baby- en kindertijd. Zo weigerde hij op de vastendagen woensdag en vrijdag de moederborst.

Bij leven (hij stierf op 6 december 342) wist Nicolaas meermaals de bevolking tegen demonen te beschermen, en na zijn dood schijnt hij veel schepen te hebben behoed voor de ondergang. Nicolaas is dan ook de beschermheilige van scheepslieden en van veel havensteden, waaronder Amsterdam. Hij werd begraven in Myra, maar zijn stoffelijke resten werden in 1087 naar het Italiaanse Bari verplaatst. De Sint Nikolaasbasiliek met zijn tombe is tot op de dag van vandaag een bedevaartsplaats. Dat het Sinterklaasfeest op 5 december valt, komt door de gewoonte om de naamdag van een heilige op de voorafgaande avond te vieren.

Meld u aan voor de nieuwsbrief