De Graflegging

Toen de ‘Historische Club Amstelkring' eind 19de eeuw het huidige museumpand aankocht, waren een aantal schilderijen bij de koop inbegrepen. Daaronder was deze Graflegging van Johannes Voorhout, een ‘konstig’ maar relatief onbekende schilder. Het lijk van Jezus ligt haast elegant op een doek gedrapeerd. Maar de dode is zwaar: twee apostelen zetten zich schrap onder het gewicht. Linksachter zien we Maria, op de voorgrond staat een wasbekken met een handdoek. Het bleke lichaam vormt een fel contrast met de rossige aardetinten van de rest van het schilderij. Onheilspellend avondrood verlicht de horizon: niet alleen het daglicht sterft weg, ook het Licht der Wereld is zojuist ten onder gegaan.

Johannes Voorhout (1647-1723) was de zoon van een Amsterdamse meester-klokkenmaker. Zijn vader, ‘ziende hem tot teekenkonst geneigt’ deed hem op zijn zestiende in de leer bij een schilder in Gouda. Verder onderwijs kreeg hij in Amsterdam van de schilder Jan van Noordt. In het rampjaar 1672, toen ‘het volk redeloos, de regering radeloos en het land reddeloos’ was, vertrok hij met zijn vrouw Margaretha Vos via Frederiksstad (in Sleeswijk-Holstein) naar Hamburg waar hij het als kunstschilder heel aardig deed. Toch liet hij zich na een paar jaar door vrienden overhalen om weer terug te keren naar Amsterdam. Daar bouwde hij zijn carrière verder uit. Als katholiek kunstenaar vervaardigde hij meerdere altaarstukken en schilderijen voor de Amsterdamse huiskerken. Een bijzondere band had hij met de Begijnhofkapel. Vijf van de tien kinderen die hij met Margaretha kreeg werden in deze kerk gedoopt en twee van hun dochters woonden als begijn op het hof.

Begin 1723 stierf Johannes. Hij werd begraven in de Engelse kerk, net zoals later zijn vrouw en zijn twee begijnendochters. Misschien had Margaretha op dat moment dringend geld nodig, misschien zat er iets anders achter; in elk geval wachtte zij niet lang met het te gelde maken van de nalatenschap. Op 24 april vond aan de Keizersgracht vlakbij de Utrechtsestraat de verkoop plaats van ‘een party konstige en plaisante schilderijen, nagelaten door de weduwe van Johannes Voorhout, alle door haar man geschilderd.’

Meld u aan voor de nieuwsbrief